Strona Główna / DLA RODZICÓW / Artykuły / Czytanie ze zrozumieniem

Czytanie ze zrozumieniem

 

W systemie zintegrowanym łatwo się zapomina, że uczniów należy wdrażać do samodzielnego i twórczego myślenia, uczyć czytania i czytania ze zrozumieniem, umiejętności formułowania i komunikatywnego wypowiadania myśli.

 

Temu sprzyja język polski. Nauczyciel musi być przekonany nie tylko w klasach I- III, że elementarną funkcję integrującą wiedzę ucznia spełnia język ojczysty. Aby umiejętność czytania ze zrozumieniem w klasach początkowych doskonalić, opracowałam i aktualnie realizuję odpowiednie rodzaje ćwiczeń. Poniżej przedstawiam przykładowe ćwiczenia jakie opracowałam dla poszczególnych klas: I, II i III.

Klasa I

  • Odszukiwanie w poznanym tekście imion, wyrazów z nowo poznaną literą.
  • Stosowanie rozsypanek wyrazowych np. dobieranie do wyrazów oznaczających imiona wyrazy oznaczające czynności itp.
  • Układanie zdań z rozsypanek wyrazowych.
  • Wykorzystywanie rozsypanki zdaniowej do wybrania jednego zdania, którego treść uczniowie przedstawiają w postaci obrazka.
  • Dobieranie odpowiednich podpisów do obrazków i odwrotnie.
  • Przygotowywanie odpowiedzi na pytania odczytane po cichu.
  • Dobieranie parami zdań z rozsypanki zdaniowej.
  • Odczytywanie fragmentu czytanki jako odpowiedzi na pytanie.
  • Układanie opowiadania z rozsypanki zdaniowej.

Klasa II

W klasie II są wykorzystywane ćwiczenia proponowane w klasie I, oczywiście odpowiednio modyfikowane, zwłaszcza jeśli chodzi o długość tekstu i stopień trudności.

  • Podczas cichego czytania, szukanie odpowiedzi na pytanie nauczyciela.
  • Układanie pytań do przeczytanego po cichu tekstu.
  • Ilustrowanie, samodzielnie wybranego fragmentu tekstu.
  • Porządkowanie podpisów pod obrazkami.
  • Ustawianie zdań w porządku chronologicznym po uprzednim przeczytaniu tekstu.
  • Po cichym przeczytaniu ilustrowanie treści w postaci historyjki obrazkowej
    ( podpisywanie obrazków można traktować jako przygotowanie do układania planu).

Klasa III

Wyżej przedstawione ćwiczenia, po odpowiedniej modyfikacji są też wykorzystywane
w klasie III. W tej klasie organizuję czytanie ze zrozumieniem przy ćwiczeniach wymagających od uczniów większego wysiłku umysłowego i więcej czasu na realizację zadania. Są to między innymi:

  • Ćwiczenia, których celem jest wdrażanie uczniów do umiejętności zdawania sprawy
    z treści czytanki, rozdziału książki lub artykułu po cichym przeczytaniu.
  • Wyodrębnianie w czytanym po cichu tekście fragmentów dotyczących postaci, zdarzeń, obrazów.
  • Wyszukiwanie w tekście postaci o podobnym wyglądzie, zachowaniu oraz niektórych cechach charakteru.
  • Wyróżnianie opowiadań, opisów, dialogów.
  • Wyszukiwanie najładniejszych, najciekawszych fragmentów prozy.

Wymienione ćwiczenia modyfikuję w zależności od potrzeby. Chodzi o to, aby ich stosowanie było skuteczne, aby dały możliwie najlepsze efekty w zakresie umiejętności czytania i czytania po cichu. Uważam, że kształcenie umiejętności czytania ze zrozumieniem powinno się odbywać także na matematyce. Oto przykładowe ćwiczenia zmierzające do rozumienia tekstu matematycznego przez uczniów:

  1. Czytanie fragmentów podręcznika jako źródła informacji.
  2. Odwzorowywanie ilustracji, schematów, tekstów zadaniowych za pomocą inscenizacji.
  3. Wykonywanie czynności praktycznych zgodnie z instrukcją podręcznikową.
  4. Dyktando matematyczne na podstawie tekstu podręcznika.
  5. Referowanie ciekawostek matematycznych z podręcznika i z czasopism.
  6. Gry i zabawy dydaktyczne realizowane na podstawie opisu podręcznikowego.
  7. Rozwiązywanie krzyżówek matematycznych na podstawie poznanych fragmentów podręcznika.
  8. Rozwiązywanie zadań nietypowych.
  9. Odszukanie w podręczniku odpowiedzi na postawione wcześniej pytania.
  10. Odszukiwanie fragmentu tekstu w sytuacji niepewnej dla ucznia.
  11. Wyszukiwanie błędów w treści zadania tekstowego, nadmiaru danych.
  12. Układanie i przekształcanie zadań typowych na podstawie zapisu zawartej
    w podręczniku.
  13. Ustalanie podobieństw i różnic między tekstem podręcznika, a treścią obrazu na ekranie.

Mam nadzieję, że moi uczniowie po ukończeniu klasy III, będą mieli znacznie lepiej opanowaną umiejętność cichego czytania ze zrozumieniem i w przyszłości nie wystąpią
u nich trudności w samodzielnym zdobywaniu i przyswajaniu wiadomości. Oczywiście klasa III nie kończy doskonalenia techniki czytania i czytania ze zrozumieniem. Trzeba nadal organizować różne ćwiczenia doskonalące umiejętność cichego czytania ze zrozumieniem
i o to muszą zadbać wszyscy nauczyciele uczący w klasach IV- VI.

Opracowała : Beata Zielińska